Diamenty kolorowe, skąd biorą kolor i jak się je ocenia?

Diamenty kolorowe zawdzięczają barwę domieszkom pierwiastków lub zmianom w budowie kryształu, które powstały naturalnie w głębi Ziemi. Azot daje kolor żółty, bor niebieski, naturalne promieniowanie zielony, a odkształcenie sieci krystalicznej różowy, czerwony i brązowy. Ocenia się je inaczej niż diamenty bezbarwne: najważniejsza jest barwa, jej odcień i nasycenie, a czystość schodzi na dalszy plan.

Kolorowy diament to jeden z najrzadszych kamieni, jakie możesz zobaczyć w salonie jubilerskim. Poniżej wyjaśniamy, skąd biorą się poszczególne kolory, jak czytać ocenę barwy na certyfikacie i na co uważać przy zakupie.

Czym są diamenty kolorowe?

Większość diamentów ma barwę od bezbarwnej po lekko żółtawą i ocenia się ją w skali od D do Z. Im bliżej D, tym kamień bielszy i rzadszy. Gdy barwa jest wyraźniejsza niż Z albo kamień ma inny kolor niż żółty czy brązowy, mówimy o diamentach kolorowych. Na certyfikatach znajdziesz określenie fancy color, czyli dosłownie „kolor fantazyjny”.

To ważne rozróżnienie. Przy diamencie bezbarwnym każda nuta żółci obniża cenę. Przy kolorowym jest odwrotnie: im bardziej nasycona i czysta barwa, tym kamień cenniejszy.

Skąd diamenty biorą kolor?

Czysty diament to sam węgiel ułożony w regularną sieć krystaliczną. Kolor pojawia się wtedy, gdy w tej sieci znajdzie się obcy atom albo gdy sama sieć zostanie zaburzona. Wszystko to dzieje się w naturze, przez miliony i miliardy lat, w głębi Ziemi albo już po wyniesieniu kamienia bliżej powierzchni.

Kolor	Przyczyna barwy	Jak często występuje
Żółty, pomarańczowy	atomy azotu w sieci krystalicznej	najczęstszy z kolorów fantazyjnych
Brązowy (koniakowy, szampański)	odkształcenie sieci krystalicznej	stosunkowo częsty
Niebieski	atomy boru, im więcej boru, tym głębszy błękit	bardzo rzadki
Różowy, czerwony, purpurowy	odkształcenie sieci krystalicznej pod ogromnym naciskiem	bardzo rzadki, czerwony wyjątkowo
Zielony	naturalne promieniowanie, które przesunęło atomy węgla	bardzo rzadki
Czarny	liczne ciemne wtrącenia, np. grafitu	częsty, inaczej wyceniany

Różowe diamenty mają ciekawą historię. Przez dziesięciolecia większość z nich pochodziła z kopalni Argyle w Australii, którą zamknięto w 2020 roku. Od tego czasu naturalne różowe diamenty na rynku są jeszcze trudniej dostępne.

Jak ocenia się diamenty kolorowe?

Laboratoria gemmologiczne, takie jak GIA, opisują barwę kolorowego diamentu trzema cechami:

• odcień, czyli sam kolor, na przykład żółty, różowy, niebieski, często z drugim kolorem w nazwie (np. „purplish pink”, czyli różowy z nutą purpury),
• ton, czyli jak jasna lub ciemna jest barwa,
• nasycenie, czyli jak intensywny i czysty jest kolor.

Na tej podstawie kamień dostaje określenie intensywności. W skali GIA spotkasz następujące określenia:

Określenie na certyfikacie	Co oznacza
Faint, Very Light, Light	barwa bardzo słaba, ledwo widoczna
Fancy Light	jasny, delikatny kolor
Fancy	wyraźny kolor o średnim nasyceniu
Fancy Intense	mocny, wyrazisty kolor
Fancy Vivid	najbardziej nasycony, żywy kolor, najwyżej ceniony
Fancy Deep	ciemny, głęboki i nasycony kolor
Fancy Dark	ciemny kolor o niższym nasyceniu

Ten sam kolor w ocenie Fancy Vivid może kosztować wielokrotnie więcej niż w Fancy Light. GIA podkreśla, że przy kolorowych diamentach to barwa decyduje o wartości. Kamień z widocznymi inkluzjami, ale o pięknym kolorze, bywa ceniony wyżej niż czystszy kamień o słabej barwie.

Czy szlif wpływa na kolor diamentu?

Tak, bardzo. Przy diamencie bezbarwnym szlifierz dąży do jak największego blasku. Przy kolorowym często wybiera szlif, który najlepiej wydobywa i wzmacnia barwę. Dlatego kolorowe diamenty tak często spotkasz w kształcie poduszki czy radiantu, a rzadziej w klasycznym okrągłym brylancie. Więcej o kształtach przeczytasz w przewodniku szlify diamentów.

Kolor naturalny, poprawiany czy laboratoryjny?

To najważniejsze pytanie przy zakupie. Kolorowy diament może mieć barwę:

• naturalną, powstałą w Ziemi, bez ingerencji człowieka,
• poprawianą, nadaną diamentowi naturalnemu w laboratorium, na przykład przez napromieniowanie lub działanie wysokiej temperatury i ciśnienia (HPHT),
• w całości laboratoryjną, gdy sam diament został wyhodowany, a kolor nadano mu podczas wzrostu lub później.

Gołym okiem tych trzech przypadków nie odróżnisz. Robi to laboratorium, a wynik znajdziesz na certyfikacie. Raport GIA dla kolorowego diamentu zawiera informację o pochodzeniu barwy. Szukaj słów „Natural” przy kolorze. Określenie „Treated” lub „Laboratory-grown” oznacza coś zupełnie innego, także w cenie.

Różnica w wartości jest ogromna i rośnie. Kolorowe diamenty laboratoryjne i poprawiane są dziś łatwo dostępne, a ich ceny spadają wraz z rozwojem technologii. Naturalnie kolorowe diamenty są rzadkie, a niektóre kolory wyjątkowo. Historia zna ten scenariusz: syntetyczne rubiny i szafiry, produkowane od początku XX wieku metodą Verneuila, stały się tanie, a naturalne kamienie najwyższej jakości wciąż należą do najcenniejszych na świecie. Przy kamieniu na całe życie pochodzenie barwy ma znaczenie.

Co wpływa na cenę kolorowego diamentu?

Przy diamentach bezbarwnych cenę wyznacza zestaw czterech parametrów 4C. Przy kolorowych układ sił jest inny, a barwa waży najwięcej. W kolejności, w jakiej zwykle wpływają na wartość:

1. Kolor podstawowy. Naturalnie czerwony, niebieski, różowy czy zielony diament jest nieporównanie rzadszy od żółtego czy brązowego, a cena to odzwierciedla.
2. Intensywność. Ten sam kolor w ocenie Fancy Vivid jest wart wielokrotnie więcej niż w Fancy Light.
3. Kolor dodatkowy. Nuta brązu czy szarości zwykle obniża wartość, a na przykład nuta purpury w różowym diamencie bywa ceniona.
4. Pochodzenie barwy. Kolor naturalny, poprawiany i laboratoryjny to trzy zupełnie różne poziomy cen.
5. Masa. Większe kamienie o nasyconej barwie są rzadsze, a do tego większy kamień zwykle lepiej pokazuje kolor.
6. Czystość i szlif. Mają znaczenie, ale mniejsze niż przy diamentach bezbarwnych.

Dlatego przy porównywaniu ofert zawsze patrz na pełny opis barwy z certyfikatu, a nie tylko na nazwę koloru. „Różowy diament” może oznaczać bardzo różne kamienie.

Jaki kolorowy diament wybrać do pierścionka?

Z naszej praktyki:

• Żółty diament to najczęstszy wybór. Pięknie wygląda w oprawie z żółtego złota, które wzmacnia jego ciepło, a jeszcze lepiej z białym diamentowym halo, które go kontrastuje.
• Diament koniakowy lub szampański ma ciepły, elegancki odcień i pozwala na większy kamień w rozsądnym budżecie.
• Różowy diament, nawet niewielki, jest wyjątkowym akcentem. Często oprawia się go jako kamień boczny lub w zestawieniu z białymi diamentami.
• Czarny diament to wybór dla osób, które szukają biżuterii wyrazistej i nowoczesnej. Wyceniany jest zupełnie inaczej niż kamienie przezroczyste.

Przy ograniczonym budżecie raczej doradzamy mniejszy naturalny kamień o ładnej, równej barwie niż duży kamień z kolorem nadanym w laboratorium. Mały naturalnie różowy czy żółty diament to kawałek rzadkiej natury, który można przekazać dalej, z córki na wnuczkę. Taka biżuteria od pokoleń była częścią posagu i majątku rodzinnego.

Oprawę dobierz pod kamień. Białe złoto i platyna podkreślą błękit i chłodne odcienie. Żółte złoto wzmocni żółty i koniakowy, różowe złoto pięknie gra z różowym diamentem.

Diamenty kolorowe a kamienie szlachetne, co wybrać?

Jeśli zależy Ci na intensywnym kolorze, a nie na samym diamencie, rozważ też naturalny szafir, rubin lub szmaragd. Za tę samą kwotę dostaniesz zwykle większy kamień o mocniejszej barwie. Diament kolorowy wygrywa rzadkością, twardością i blaskiem. Oba kierunki są dobre, różnią się charakterem. Naturalne kamienie szlachetne znajdziesz w kategorii kamienie szlachetne.

Słynne kolorowe diamenty

Kilka kolorowych diamentów przeszło do historii i do dziś można je zobaczyć w muzeach. Diament Hope, ciemnoniebieski kamień o masie ponad 45 karatów, znajduje się w zbiorach Smithsonian Institution w Waszyngtonie. Jego barwę zawdzięcza właśnie domieszce boru. Drezdeński Zielony, naturalnie zielony diament o masie ok. 41 karatów, od stuleci należy do kolekcji saksońskich władców w Dreźnie.

Oba kamienie łączy jedno: przetrwały wieki, zmieniały właścicieli, przechodziły z rąk do rąk w rodzinach królewskich i arystokratycznych. To dobrze pokazuje, czym jest naturalny kolorowy diament. Nie zużywa się, nie traci barwy i może przejść przez wiele pokoleń.

Jak dbać o kolorowy diament?

Naturalnie kolorowy diament jest tak samo twardy i odporny jak bezbarwny. Kolor jest częścią kryształu, więc nie blaknie ani nie ściera się. Wystarczy go regularnie myć w ciepłej wodzie z łagodnym płynem i miękką szczoteczką, bo tłuszcz ze skóry przygasza barwę.

Ostrożniej trzeba podchodzić do kamieni o kolorze poprawianym. Niektóre metody nadawania barwy są wrażliwe na wysoką temperaturę, na przykład podczas lutowania u jubilera, a powłoki nakładane na powierzchnię mogą się z czasem ścierać. Przy każdej naprawie lub przeróbce pierścionka powiedz jubilerowi, jaki kamień w nim jest, a najlepiej pokaż certyfikat.

Najczęściej zadawane pytania

Jaki kolor diamentu jest najrzadszy?

Za najrzadsze uchodzą naturalne czerwone diamenty, a tuż za nimi intensywnie niebieskie, różowe i zielone. GIA wymienia nasycone róże, błękity i zielenie jako najrzadsze i najcenniejsze kolory.

Czy żółty diament jest mniej wartościowy niż biały?

Nie zawsze. Lekko żółtawy diament z dolnej części skali D do Z jest tańszy od bezbarwnego. Ale diament o intensywnym, nasyconym żółtym kolorze, ocenionym jako Fancy Intense lub Fancy Vivid, może być droższy od białego o podobnych parametrach.

Skąd wiem, czy kolor diamentu jest naturalny?

Z certyfikatu niezależnego laboratorium, takiego jak GIA. Raport określa, czy kolor jest naturalny, poprawiany, czy kamień jest laboratoryjny. Bez badania tego nie ustalisz, nawet pod lupą.

Czy diamenty kolorowe mają inkluzje?

Tak, jak każdy naturalny diament. Przy kolorowych czystość ma jednak mniejsze znaczenie niż przy bezbarwnych, bo intensywna barwa często maskuje drobne wtrącenia.

Czy czarny diament to prawdziwy diament?

Tak, choć wiele czarnych diamentów na rynku ma kolor nadany lub wzmocniony w procesie poprawiania. Naturalnie czarne zawdzięczają barwę licznym ciemnym inkluzjom. Pochodzenie koloru potwierdza certyfikat.

Zobacz kolorowe diamenty na żywo

Kolor diamentu trzeba zobaczyć w świetle dziennym, na dłoni, obok innych kamieni. Zdjęcia nigdy nie oddają go w pełni. Naturalne diamenty kolorowe z naszej oferty obejrzysz w kategorii diamenty kolorowe, a na żywo w salonie w Katowicach. Kliknij „Umów wizytę” lub napisz do nas, a przygotujemy kamienie do porównania.